Benim ilgilendiğim kısma gelecek olursak. Ben kim oldukları ile ilgilendim daha çok. Bir kısmını hepiniz gibi bende biliyordum ama bilmediklerim çoğunlukta idi. Bu kadınlar kimmiş bakalım mı beraber.
* Türkiye'nin ilk kadın sinema yönetmeni Cahide Sonku.
1950 yılında kendi adına Sonku film şirketini kurup, "Fedakar Ana" adlı filmle yönetmenliği denemiş. 1963 yılında kurmuş olduğu film şirketinin yanması ile iflas etmiş. Bundan sonraki yaşamını tiyatro oyuncusu olarak devam ettirmiş. Son zamanları sefalet içinde geçen bu oyuncuya keşke o zamanlar destek olunabilseydi. Acıklı bir yaşam hikayesi.
* İlk kadın sinema oyuncusu Bedia Muvahhit
Sanat yaşamı 1908 de başlamış . İlk filmi Muhsin Ertuğrul'un teklifi ile "Ateşten Gömlek " adlı filmdir. Bedia Muvahhit televizyonda bir programda kendisi anlatıyor ,onun sesinden dinleyelim mi devamını TIKTIK. Ben çok severdim rahmetliyi ,neden bilmem. Bir de Vasfi Rıza Zobu'suz bir Bedia Muvahhit düşünemem .
* İlk kadın avukat Süreyya Ağaoğlu
1921 yılında hukuk eğitimi görmek için Darülfünun'a başvurmuş. Okula müracaat eden ilk kız öğrenci imiş. Beraberinde iki kız arkadaşının da okula kaydolmasına sebep olmuş ve böylece okula kız öğrenciler alınmaya başlamış. 1925 de mezun olmuş, 1927 yılında Ankara Barosuna kaydolmuş, 1928 yılında ise ruhsatını alarak avukatlığa başlamış ve Türkiye'nin ilk kadın avukatı olmuş.
* İlk kadın beyin cerrahları
Aysima Altınok
1929 doğumlu. 1952 yılında tıp fakültesinden mezun olmuş. 1959 yılında uzman olur ve böylece Türkiye'nin de ilk kadın beyin cerrahı olur.
Yıldız Yalçınlar
Ankara üniversitesi Tıp fakültesinden cerrah olarak mezun olmuş. Ülkemizde ilk beyin cerrahi ünitelerini kuran doktorların başında geliyor. Bir çok öğrenci yetiştirmiş. O da ilk kadın cerrahlardan.
* İlk ehliyetli kadın ve ilk otomobil yarışları şampiyonu Samiye Morkaya
1899 doğumlu. Müzik eğitimi almış, kemençe öğretmeni olmuş. 1923 de ilk otomobilini almış. Turing yarışlarına katılmış. Tek kadın olduğu için erkeklerle yarışmış. O yıllar için bence büyük cesaret.
* İlk kadın emniyet müdürü Feriha Sanerk
1923 doğumlu. Ankara üniversitesi Siyasal bilgiler fakültesinin o yıllardaki tek kadın öğrencisi. Kaymakam olma isteği kadın olması sebebi ile reddedilince komiser muavini olmuş. Kadın oluşundan dolayı burada da rütbe verilmeyeceği söylenmiş ama o açtığı davayı kazanarak ilk kadın emniyet müdürü olmayı başarmış.
* İlk kadın belediye başkanı Müfide İlhan
1911 doğumlu. Babası Mareşal Fevzi Çakmak'ın kardeşi. Eğitimleri sonucu öğretmen olmuş. 1950 yılında da Mersin'de belediye başkanı seçilmiş ve ilk kadın belediye başkanı olarak kayıtlara geçmiş.
* İlk akademik kadın fotoğrafçı Yıldız Moran
1932 doğumlu. Şair Özdemir Asaf'ın eşi. İngiltere'de fotoğraf eğitimi almış, 21 yaşında ilk sergisini açmış ve o sergide bir gün içinde 25 fotoğrafı birden satılmış.
*İlk kadın savaş fotoğrafçısı Semiha Es
1913 doğumlu. 1950 de Kore savaşını görüntüleyen ilk kadın fotoğrafçımız.
* İlk kadın öğretmenler
Refet Angın
1915 doğumlu. Öğretmen olmaya daha çocukken karar verir. Ve bu isteğini Atatürk'ün tarih öğretmeni olması yolundaki isteği ile birleştirerek tarih öğretmeni olur.
Perihan Ongan
1909 doğumlu. Çapa kız öğretmen okulundan mezun. Cumhuriyetin ilk öğretmenlerinden.1930 da öğretmenliğe başlamış. Bestekar Emin Ongan'ın eşi.
Perihan Bakanoğlu
* İlk kadın makinist Seher Aytaç
1969 doğumlu. Yıldız Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Demiryolu İnşaat ve İşletmeciliği bölümünü bitirmiş. 1990 yılında ilk kadın makinist olarak işe başlamış.
*İlk FİFA kokartlı kadın hakem Lale Orta
1960 doğumlu. Türkiye'de futbol üzerine doktora yapan tek kadın. Ayrıca futbol antrönörü ,teknik direktör ve futbolcu.
* İlk kadın milletvekili Satı Kadın
1890 doğumlu. Aynı zamanda ilk kadın muhtar. 1935 yılında , kadınların ilk kez oy kullandığı milletvekili seçimlerinde Ankara milletvekili olarak seçilmiş.
*İlk romancı ve felsefeci Fatma Aliye
1862 doğumlu. Özellikleri çok. İlk kadın romancı,ilk kadın felsefeci, ilk kadın çevirmen,ilk kadın haklarından ve kadın-erkek eşitliğinden bahseden kadın ve hakkında ilk defa monografi yazılan kadın. Bayıldım bu kadına.
*İlk kadın orkestra şefi İnci Özdil
1960 doğumlu. Kraliyet müzik akademisinde eğitim almış. Antalya'da devlet oda orkestrasına şef olarak atanarak ilk kadın orkestra şefi olmuş.
*İlk kadın heykeltıraş Sabiha Bengütaş
1904 doğumlu. Sanayi-i nefise mektebi resim bölümünde okurken gizlice heykel atölyesinde heykel yaparken hocasına yakalanmış ve başarısı fark edilince heykel bölümüne kaydı yapılan ilk kadın öğrenci olmuş.
Bu yazdıklarım TRT dizisinde bahsedilen "ilk kadınlar" . Ama onlar bununla sınırlı değil. Daha bir çok alanda ilk kadınlar var tabii ki. Behice Boran, Emel Gazimihal, Feriha Tevfik gibi daha bir sürü kadınımız var. Bu bilgileri büyük keyif alarak hazırladım ve hazırlarken de öğrendim. Hatta bu ilk kadınların hemen hepsini feci şekilde kıskandım, imrendim, hayran kaldım.
1929 doğumlu. 1952 yılında tıp fakültesinden mezun olmuş. 1959 yılında uzman olur ve böylece Türkiye'nin de ilk kadın beyin cerrahı olur.
Yıldız Yalçınlar
Ankara üniversitesi Tıp fakültesinden cerrah olarak mezun olmuş. Ülkemizde ilk beyin cerrahi ünitelerini kuran doktorların başında geliyor. Bir çok öğrenci yetiştirmiş. O da ilk kadın cerrahlardan.
* İlk ehliyetli kadın ve ilk otomobil yarışları şampiyonu Samiye Morkaya
1899 doğumlu. Müzik eğitimi almış, kemençe öğretmeni olmuş. 1923 de ilk otomobilini almış. Turing yarışlarına katılmış. Tek kadın olduğu için erkeklerle yarışmış. O yıllar için bence büyük cesaret.
* İlk kadın emniyet müdürü Feriha Sanerk
1923 doğumlu. Ankara üniversitesi Siyasal bilgiler fakültesinin o yıllardaki tek kadın öğrencisi. Kaymakam olma isteği kadın olması sebebi ile reddedilince komiser muavini olmuş. Kadın oluşundan dolayı burada da rütbe verilmeyeceği söylenmiş ama o açtığı davayı kazanarak ilk kadın emniyet müdürü olmayı başarmış.
* İlk kadın belediye başkanı Müfide İlhan
1911 doğumlu. Babası Mareşal Fevzi Çakmak'ın kardeşi. Eğitimleri sonucu öğretmen olmuş. 1950 yılında da Mersin'de belediye başkanı seçilmiş ve ilk kadın belediye başkanı olarak kayıtlara geçmiş.
* İlk akademik kadın fotoğrafçı Yıldız Moran
1932 doğumlu. Şair Özdemir Asaf'ın eşi. İngiltere'de fotoğraf eğitimi almış, 21 yaşında ilk sergisini açmış ve o sergide bir gün içinde 25 fotoğrafı birden satılmış.
*İlk kadın savaş fotoğrafçısı Semiha Es
1913 doğumlu. 1950 de Kore savaşını görüntüleyen ilk kadın fotoğrafçımız.
* İlk kadın öğretmenler
Refet Angın
1915 doğumlu. Öğretmen olmaya daha çocukken karar verir. Ve bu isteğini Atatürk'ün tarih öğretmeni olması yolundaki isteği ile birleştirerek tarih öğretmeni olur.
Perihan Ongan
1909 doğumlu. Çapa kız öğretmen okulundan mezun. Cumhuriyetin ilk öğretmenlerinden.1930 da öğretmenliğe başlamış. Bestekar Emin Ongan'ın eşi.
Perihan Bakanoğlu
* İlk kadın makinist Seher Aytaç
1969 doğumlu. Yıldız Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Demiryolu İnşaat ve İşletmeciliği bölümünü bitirmiş. 1990 yılında ilk kadın makinist olarak işe başlamış.
*İlk FİFA kokartlı kadın hakem Lale Orta
1960 doğumlu. Türkiye'de futbol üzerine doktora yapan tek kadın. Ayrıca futbol antrönörü ,teknik direktör ve futbolcu.
* İlk kadın milletvekili Satı Kadın
1890 doğumlu. Aynı zamanda ilk kadın muhtar. 1935 yılında , kadınların ilk kez oy kullandığı milletvekili seçimlerinde Ankara milletvekili olarak seçilmiş.
*İlk romancı ve felsefeci Fatma Aliye
1862 doğumlu. Özellikleri çok. İlk kadın romancı,ilk kadın felsefeci, ilk kadın çevirmen,ilk kadın haklarından ve kadın-erkek eşitliğinden bahseden kadın ve hakkında ilk defa monografi yazılan kadın. Bayıldım bu kadına.
*İlk kadın orkestra şefi İnci Özdil
1960 doğumlu. Kraliyet müzik akademisinde eğitim almış. Antalya'da devlet oda orkestrasına şef olarak atanarak ilk kadın orkestra şefi olmuş.
*İlk kadın heykeltıraş Sabiha Bengütaş
1904 doğumlu. Sanayi-i nefise mektebi resim bölümünde okurken gizlice heykel atölyesinde heykel yaparken hocasına yakalanmış ve başarısı fark edilince heykel bölümüne kaydı yapılan ilk kadın öğrenci olmuş.
Bu yazdıklarım TRT dizisinde bahsedilen "ilk kadınlar" . Ama onlar bununla sınırlı değil. Daha bir çok alanda ilk kadınlar var tabii ki. Behice Boran, Emel Gazimihal, Feriha Tevfik gibi daha bir sürü kadınımız var. Bu bilgileri büyük keyif alarak hazırladım ve hazırlarken de öğrendim. Hatta bu ilk kadınların hemen hepsini feci şekilde kıskandım, imrendim, hayran kaldım.
Dip not: Yıllar önce derleyip paylaştığım bu yayını tekrar paylaşmak istedim.
